RETRO, MAAR EINTLIK OORSPRONKLIK

Hierdie artikel deur Johan du Preez is een van ‘n reeks oor ouer, familie-georiënteerde besighede in Stellenbosch wat in die Stellenbosse koerant, Eikestadnuus, verskyn het.

“Wat skryf ‘n mens oor ‘n drankwinkel?” vra ek myself. “Is almal nie maar dieselfde nie?”

Toe nie!

Reeds met die intrapslag sê die die Nasionale Gedenkwaardigheid-bordjie op die gebou dat ek iets anders – iets meer – van Van der Stel Drankwinkel kan verwag.

Die prominente toonbank van waaragter klante persoonlik bedien word, bevestig my vermoede.

Die historiese gebou in Andringa-straat is in die vroeë 1800’s opgerig. Paul Johannes von Backstrom, ‘n wynhandelaar, vestig sy besigheid in 1891 op die perseel. DF Bosman en GT Powis koop die besigheid in 1899 en verander die gebou na sy huidige voorkoms. Dit verwissel van eienaar in 1940 toe R Santhangens dit koop en in 1966 toe John Dwyer & Sons die nuwe eienaars word. Wyle Johannes Kruger koop die besigheid in 1967 en sy seuns, Tertius en Quintis, neem die drankwinkel in 1991 oor. Tertius bedryf dit vandag.

Volgens Tertius is die Van der Stel Drankwinkel die oudste drankwinkel in private besit in Suid-Afrika wat steeds vanuit dieselfde gebou handel dryf. “In die volksmond word daar ook na die besigheid as ‘Kettings’ verwys,” sê hy. Niemand weet hoekom nie. Kan dit dalk verwys na Stellenbosch se openbare ketting-spoeltoilette wat vroeër jare aangrensend geleë was?

Tertius het as jong man reeds in die familie-besigheid begin werk. Daar was toe maar enkele drankwinkels in Stellenbosch, onder meer Stellentia en die Drostdy Hotel. Van hulle het slegs Van der Stel Drankwinkel oorgebly.

Tertius se pa was die dryfveer om die gebou in 1986 as ‘n Nasionale Gedenkwaardigheid te laat veklaar.

Kyk ‘n mens rond, dan versterk die toonbank met tradisionele rakke daaragter die outentieke ervaring wat die winkel bied. “Toonbankbediening is dit wat ons van self-help winkels onderskei,” sê Tertius. “Dit bring ons in persoonlike kontak met ons klante en help ons om hul behoeftes te verstaan. Daardeur het ons ‘n spesialiteitsdrankwinkel geword. Ons ken ons mark en hou produkte aan wat nie geredelik in ander drankwinkels beskikbaar is nie.”

Toonbankbediening. “Die woord lui ‘n klokkie, maar wanneer laas het ek dit gehoor of ervaar? Is vandag se self-help kettingwinkels die oorsaak dat díe woord en persoonlike diens daarmee saam oor die jare heen vervaag het?” vra ek myself toe ek uitstap.

Maar dan, in die hedendaagse samelewing waar mense na iets soek wat anders en veral retro is, is daar Van der Stel Drankwinkel. Dit is meer as retro, dit is outentiek en eg oorspronklik.

Einde